02.8 - Καρτέλα 10 - Οικολογικά Σχήματα

Καρτέλα 10: Οικολογικά Σχήματα (Eco-Schemes)

Τα οικολογικά σχήματα (eco-schemes) είναι ετήσιες, εθελοντικές δράσεις της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) που παρέχουν πρόσθετη οικονομική ενίσχυση σε γεωργούς και κτηνοτρόφους για την τήρηση φιλοπεριβαλλοντικών δεσμεύσεων.

Σκοπός και Λειτουργία

• Αναπληρώνουν εν μέρει το εισόδημα που χάθηκε από την κατάργηση του παλιού “πρασινίσματος”.
• Η συμμετοχή είναι ετήσια και εθελοντική.
• Ορισμένα σχήματα μπορεί να έχουν κόστος εφαρμογής (π.χ. αγορά ειδικών λιπασμάτων), οπότε η συμφέρουσα συμμετοχή εξαρτάται από το μέγεθος της εκμετάλλευσης. Ωστόσο, όλοι οι παραγωγοί έχουν δικαίωμα συμμετοχής.
• Η επιλογή ενός Οικολογικού Σχήματος σε ένα αγροτεμάχιο δεν αποκλείει την επιλογή άλλου Οικολογικού Σχήματος στο ίδιο αγροτεμάχιο, εφόσον οι δράσεις τους είναι συμβατές και δεν αλληλοαναιρούνται.

Εντοπισμός Συμμετοχής

Η πληροφορία για το αν ένας παραγωγός επιθυμεί να συμμετάσχει και σε ποιο σχήμα, θα αναγράφεται στο check list της αίτησής του.

Συνήθη Οικολογικά Σχήματα και Βασικές Απαιτήσεις

1. Χρήση Λιπασμάτων με Φιλικές προς το Περιβάλλον Μεθόδους (Γενικός Κωδικός Βάσης π.χ. 31.6):

   • Αφορά χρήση ειδικών λιπασμάτων: με βιοδιεγέρτες, βραδείας αποδέσμευσης, ή με παρεμποδιστές (νιτροποίησης/ουρεάσης).
   • Δικαιολογητικά: Τιμολόγια αγοράς αυτών των λιπασμάτων.
   • Ο γεωπόνος υποδεικνύει τύπο λιπάσματος και καλλιέργειες.
   • Καταχώρηση στο Σύστημα:
     • Στην Καρτέλα 2: Γενικά Στοιχεία Αιτούντα, επιλογή ψηφιακής εφαρμογής (π.χ. “GAIA EPICHEIREIN”).
     • Στην κύρια καρτέλα “Οικολογικά Σχήματα”, επιλογή γενικού κωδικού (π.χ. 31.6).
     • Στην υπο-καρτέλα “Οικολογικά Σχήματα” μέσα σε κάθε αγροτεμάχιο (βλ. Οικολογικά Σχήματα ανά Αγροτεμάχιο), αντιστοίχιση επιμέρους δράσεων (κωδικοί για εφαρμογή κινητού π.χ. 0601, ειδικά ακροφύσια π.χ. 0612, GPS π.χ. 0615, τύπος λιπάσματος π.χ. 0616). ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΟΔΗΓΙΑ: Ακόμα και αν ένα τιμολόγιο λιπάσματος (π.χ. παρεμποδιστές) αναγράφει ότι προορίζεται για συγκεκριμένη καλλιέργεια (π.χ. “για σιτηρά”), αλλά ο παραγωγός έχει και άλλες καλλιέργειες (π.χ. ηλίανθο, βαμβάκι), το οικολογικό σχήμα πρέπει να περαστεί σε όλες τις επιλέξιμες καλλιέργειες. Στο check list θα σημειωθεί ως εκκρεμότητα η προσκόμιση τιμολογίου για τις υπόλοιπες καλλιέργειες.

2. Διατήρηση και Βελτίωση Χαρακτηριστικών Εδάφους (Κομποστοποίηση/Ενσωμάτωση Υπολειμμάτων) (Κωδικός π.χ. 31.5):

   • Ενσωμάτωση φυτικών υπολειμμάτων μετά από ψεκασμό με ειδικό σκεύασμα κομποστοποίησης.
   • Δικαιολογητικά: Τιμολόγιο αγοράς του σκευάσματος.
   • Μη Συμβατότητα: Ένα αγροτεμάχιο που είναι ενταγμένο στο οικολογικό σχήμα βιολογικής γεωργίας/κτηνοτροφίας δεν μπορεί ταυτόχρονα να ενταχθεί και στο οικολογικό σχήμα των λιπασμάτων.

3. Διατήρηση Μεθόδων Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας (Ετήσια Δράση - Κωδικός π.χ. 31.9):

   • ΝΕΟ ΠΕΔΙΟ/ΕΠΙΛΟΓΗ: Προστέθηκε η δυνατότητα για ετήσια δήλωση συμμετοχής στο οικολογικό σχήμα διατήρησης βιολογικών μεθόδων για γεωργία ή/και κτηνοτροφία.
   • Εφαρμογή μεθόδων βιολογικής γεωργίας/κτηνοτροφίας σε ετήσια βάση.
   • Διαφοροποίηση: Διαφέρει από τα πολυετή προγράμματα βιολογικών της Καρτέλας 8: Τομεακές Παρεμβάσεις ΠΑΑ.
   • Καταχώρηση στο Σύστημα: Στην υπο-καρτέλα “Οικολογικά Σχήματα” μέσα σε κάθε αγροτεμάχιο, επιλογή βασικού κωδικού 09 και υπο-κωδικού ανά καλλιέργεια.
   • Απαιτούμενα Δικαιολογητικά (Ετήσιο Οικολογικό Σχήμα Βιολογικών):
   1. Σύμβαση με Πιστοποιητικό Φορέα (κωδικός δικαιολογητικού 181): Η σύμβαση πρέπει να έχει συναφθεί κατά το διάστημα 16 Νοεμβρίου έως 30 Νοεμβρίου του προηγούμενου έτους από το έτος της αίτησης ΟΣΔΕ (π.χ. για την αίτηση ΟΣΔΕ 2025, η σύμβαση πρέπει να έχει ημερομηνία Νοεμβρίου 2024).
   2. Βεβαίωση Συμμόρφωσης (κωδικός δικαιολογητικού 71): Πρέπει να αναγράφει την τρέχουσα καλλιεργητική περίοδο (π.χ. “2024-2025” για την αίτηση του 2025).
   3. Πιστοποιητικό TRACES (κωδικός δικαιολογητικού 182): Η ημερομηνία έναρξης ισχύος του πιστοποιητικού TRACES πρέπει να είναι πριν την ημερομηνία οριστικοποίησης της αίτησης ΟΣΔΕ. Η ημερομηνία λήξης του πρέπει να καλύπτει την καλλιεργητική περίοδο της αίτησης (π.χ. να λήγει στις 31/12/2025 ή αργότερα).
   • Κανόνας για Ηλίανθο (σε Οικολογικό Σχήμα): Αν ο ηλίανθος εντάσσεται στο ετήσιο οικολογικό σχήμα βιολογικών και υπάρχει σύμβαση για ενεργειακό ηλίανθο, μπορεί να δηλωθεί με τον κωδικό καλλιέργειας “16”. Αν ο ίδιος παραγωγός έχει και άλλα αγροτεμάχια με ηλίανθο που είναι συμβατικά (και δεν έχουν σύμβαση για ενεργειακό), αυτά μπορούν να δηλωθούν με τον κωδικό “4”.
   • Μη Συμβατότητα: Ένα αγροτεμάχιο που είναι ενταγμένο στο οικολογικό σχήμα βιολογικής γεωργίας/κτηνοτροφίας δεν μπορεί ταυτόχρονα να ενταχθεί και στο οικολογικό σχήμα των λιπασμάτων.

4. Περιβαλλοντική Διαχείριση Κτηνοτροφικών Συστημάτων (Βελτίωση Σιτηρεσίου - Κωδικός π.χ. 31.2):

   • Απευθύνεται σε κτηνοτρόφους για βελτιωμένες πρακτικές διατροφής.
   • Δικαιολογητικά:
     • Τιμολόγια αγοράς ζωοτροφών που πληρούν προδιαγραφές.
     • Εναλλακτικά (ιδιοπαραγωγή): Υπεύθυνη δήλωση μη αγοράς λόγω ιδιοπαραγωγής.
     • Και στις δύο περιπτώσεις: Βεβαίωση από κτηνίατρο για ορθή αποθήκευση/χρήση ζωοτροφών.

5. Διατήρηση Δασολιβαδικών Οικοσυστημάτων (για Κτηνοτρόφους):

   • Ενίσχυση για διατήρηση και ορθή διαχείριση δασολιβαδικών εκτάσεων βοσκής.

6. Π1-31.1 - Χρήση ανθεκτικών και προσαρμοσμένων ειδών και ποικιλιών

   • Εξαιρούνται τα κηπευτικά υπό κάλυψη.

7. Π1-31.2 - Επέκταση της εφαρμογής εναλλακτικών μεθόδων φυτοπροστασίας

   • Εξαιρούνται τα κηπευτικά υπό κάλυψη.

8. Π1-31.6 - Εφαρμογή Βιολογικής Γεωργίας και Κτηνοτροφίας (σε μετατροπή ή υφιστάμενη)

   • Προσοχή: Αν επιλεγεί αυτό, δεν μπορεί να επιλεγεί το Μέτρο 11 (Βιολογικές Καλλιέργειες) του ΠΑΑ στα αγροτεμάχια που θα ενταχθούν στο Οικολογικό Σχήμα.

Γενικές Παρατηρήσεις

• Συμμετοχή ετήσιας διάρκειας.
• Οι επιλογές του παραγωγού θα είναι στο check list.
• Τα ψηφιακά αρχεία βρίσκονται και τοποθετούνται σε ξεχωριστό φάκελο οικολογικών σχημάτων, στο φάκελο “Οικολογικά Σχήματα 25”. 06.3 - Διαδικασία Σκαναρίσματος Δικαιολογητικών
  • Δικαιολογητικά Οικολογικών Σχημάτων: Για τα λιπάσματα (βραδείας, παρεμποδιστές, βιοδιεγέρτες), εκτός από το τιμολόγιο αγοράς, απαιτείται και βεβαίωση από τον προμηθευτή. Αυτά τα έγγραφα, μαζί με άλλα δικαιολογητικά οικολογικών σχημάτων (π.χ. για GPS, ακροφύσια), ανεβαίνουν στον ειδικό φάκελο δικτύου Οικολογικά/Οικολογικά Σχήματα [ΕΤΟΣ] (π.χ., Οικολογικά Σχήματα 25).
• Αρχική επιλογή στην κύρια καρτέλα “Οικολογικά Σχήματα”.
• Λεπτομερής αντιστοίχιση δράσης με αγροτεμάχια στην υπο-καρτέλα “Οικολογικά Σχήματα” εντός κάθε αγροτεμαχίου (βλ. Οικολογικά Σχήματα ανά Αγροτεμάχιο).