Κανόνες Διαφοροποίησης Καλλιεργειών και Όρια Στρεμμάτων

Η τήρηση κανόνων διαφοροποίησης των καλλιεργειών είναι υποχρεωτική για τους παραγωγούς, ανάλογα με τη συνολική αρόσιμη έκταση που δηλώνουν, προκειμένου να λάβουν τη βασική ενίσχυση. Οι κανόνες αυτοί έχουν αντικαταστήσει παλαιότερες απαιτήσεις, όπως η υποχρεωτική αμειψισπορά.

Αγρανάπαυση

Στο τρέχον καθεστώς:

  • Η αγρανάπαυση (η μη καλλιέργεια ενός αγροτεμαχίου) δεν είναι υποχρεωτική ως συγκεκριμένη καλλιέργεια για την κάλυψη των ορίων διαφοροποίησης.
  • Ωστόσο, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και να προσμετρηθεί ως μία από τις απαιτούμενες διαφορετικές καλλιέργειες.

Όρια Στρεμμάτων και Υποχρεώσεις Διαφοροποίησης

Οι υποχρεώσεις διαφοροποίησης κλιμακώνονται ανάλογα με τη συνολική δηλούμενη αρόσιμη έκταση του παραγωγού.

  • Έως 100 στρέμματα (≤ 100,00 στρ.):

    • Καμία υποχρέωση διαφοροποίησης. Ο παραγωγός μπορεί να καλλιεργεί μία μόνο καλλιέργεια.
  • Από 100,01 έως 300 στρέμματα (>100,00 έως ≤300,00 στρ.):

    • Απαιτούνται τουλάχιστον δύο (≥2) διαφορετικές καλλιέργειες.
    • Η κύρια (πρώτη σε έκταση) καλλιέργεια δεν πρέπει να υπερβαίνει το 75% της συνολικής δηλούμενης αρόσιμης έκτασης.
    • Κάθε μία από τις (τουλάχιστον δύο) καλλιέργειες πρέπει να καταλαμβάνει τουλάχιστον το 5% της συνολικής δηλούμενης αρόσιμης έκτασης.
  • Πάνω από 300 στρέμματα (>300,00 στρ.):

    • Απαιτούνται τουλάχιστον τρεις (≥3) διαφορετικές καλλιέργειες.
    • Κανόνας 75%: Η κύρια (πρώτη σε έκταση) καλλιέργεια δεν πρέπει να υπερβαίνει το 75% της συνολικής δηλούμενης αρόσιμης έκτασης.
      • Παράδειγμα: Παραγωγός με 320 στρέμματα. Υπολογισμός: 320 στρ. * 0,75 = 240 στρ. Η πρώτη καλλιέργεια (π.χ. βαμβάκι) δεν πρέπει να ξεπερνά τα 240 στρέμματα. (Για ασφάλεια, κατά την ενημέρωση του παραγωγού, μπορεί να αναφέρεται ένα ελαφρώς μικρότερο νούμερο, π.χ. 235 στρέμματα, για να υπάρχει περιθώριο).
    • Κανόνας 95%: Οι δύο πρώτες (κύριες σε έκταση) καλλιέργειες μαζί δεν πρέπει να υπερβαίνουν το 95% της συνολικής δηλούμενης αρόσιμης έκτασης.
      • Παράδειγμα (συνέχεια): Ο παραγωγός έχει 230 στρ. βαμβάκι. Μένουν 320 - 230 = 90 στρ. Αν η δεύτερη καλλιέργειά του (π.χ. ηλιόσπορος) είναι 60 στρ. Τότε, οι δύο πρώτες μαζί είναι: 230 (βαμβάκι) + 60 (ηλιόσπορος) = 290 στρ.
      • Έλεγχος 95%: 320 στρ. * 0,95 = 304 στρ.
      • Δεδομένου ότι 290 στρ. < 304 στρ., ο παραγωγός είναι καλυμμένος.
    • Κανόνας 5%: Κάθε μία από τις (τουλάχιστον τρεις) καλλιέργειες που δηλώνονται δεν μπορεί να είναι κάτω από το 5% της συνολικής δηλούμενης αρόσιμης έκτασης (δηλαδή, κάθε καλλιέργεια πρέπει να είναι ≥5% της συνολικής έκτασης).
      • Παράδειγμα (συνέχεια): Απομένουν 320 - 290 = 30 στρέμματα για την τρίτη (ή και περισσότερες) καλλιέργεια. Το όριο του 5% υπολογίζεται επί της συνολικής έκτασης: 320 στρ. * 0,05 = 16 στρέμματα.
      • Άρα, τα 30 στρέμματα που απομένουν είναι υπεραρκετά για να δηλωθεί μία τρίτη καλλιέργεια (π.χ. σιτάρι 30 στρ.) και να καλύπτεται το όριο του 5% (καθώς 30 στρ. > 16 στρ.). Κάθε επιπλέον καλλιέργεια πρέπει επίσης να καλύπτει το 5%.

Διάγραμμα Αποφάσεων για Διαφοροποίηση Καλλιεργειών

graph TD
    A{Συνολική Δηλούμενη Αρόσιμη Έκταση};
    A -- Έως 100 στρ --> B[Καμία Υποχρέωση Διαφοροποίησης];
    A -- 100.01 έως 300 στρ --> D{Τουλάχιστον 2 Διαφορετικές Καλλιέργειες};
    D --> D1[Κύρια Καλλιέργεια ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ Η ΙΣΗ 75% ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ];
    D --> D2[Κάθε Καλλιέργεια ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ Η ΙΣΗ 5% ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ];
    A -- Πάνω από 300 στρ --> E{Τουλάχιστον 3 Διαφορετικές Καλλιέργειες};
    E --> E1[Κύρια Καλλιέργεια ΜΙΚΡΟΤΕΡΗ Η ΙΣΗ 75% ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ];
    E --> E2[Οι 2 Πρώτες Καλλιέργειες ΜΙΚΡΟΤΕΡΕΣ Η ΙΣΕΣ 95% ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ];
    E --> E3[Κάθε Καλλιέργεια ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ Η ΙΣΗ 5% ΟΛΙΚΗΣ ΕΚΤΑΣΗΣ];

Σημείωση: Οι παραπάνω κανόνες αναφέρονται στις απαιτήσεις για την “Πολλαπλή Συμμόρφωση” παλαιότερα, ενώ τώρα εντάσσονται στο πλαίσιο της “Αιρεσιμότητας” και συγκεκριμένα στα πρότυπα ΚΓΠΚ (Καλή Γεωργική και Περιβαλλοντική Κατάσταση), όπως η ΚΓΠΚ 7 “Αμειψισπορά σε αρόσιμη γη εκτός από καλλιέργειες που καλλιεργούνται κάτω από το νερό”. Είναι σημαντικό να γίνεται αναφορά στις τρέχουσες εγκυκλίους του ΟΠΕΚΕΠΕ για τις ακριβείς λεπτομέρειες και τυχόν εξαιρέσεις.

Εξαιρέσεις από τους κανόνες Διαφοροποίησης λόγω Βιολογικών

  • Πλήρως Βιολογικές Εκμεταλλεύσεις: Αν όλα τα αρόσιμα στρέμματα ενός παραγωγού είναι ενταγμένα σε πρόγραμμα βιολογικής γεωργίας ή στο ετήσιο οικολογικό σχήμα βιολογικών (και υπάρχει Βεβαίωση Συμμόρφωσης που τα καλύπτει όλα, και σε κάθε αγροτεμάχιο έχει επιλεγεί “Ναι” στο πεδίο “Τήρηση απαιτήσεων για ΒΙΟ”), τότε ο παραγωγός εξαιρείται πλήρως από τις παραπάνω υποχρεώσεις διαφοροποίησης. Μπορεί δηλαδή να έχει και μονοκαλλιέργεια σε όλη την έκταση.
  • Μερικώς Βιολογικές Εκμεταλλεύσεις: Αν ένας παραγωγός έχει κάποια στρέμματα ενταγμένα σε βιολογικό καθεστώς και κάποια άλλα ως συμβατικά:
    • Τα στρέμματα που είναι ενταγμένα σε βιολογικό καθεστώς (με βεβαίωση συμμόρφωσης και τικ “ΒΙΟ”) δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό της διαφοροποίησης.
    • Οι κανόνες διαφοροποίησης (75%, αριθμός καλλιεργειών, 5%) εφαρμόζονται μόνο στη συνολική έκταση των υπόλοιπων συμβατικών αρόσιμων στρεμμάτων.
      • Παράδειγμα: Παραγωγός με σύνολο 400 αρόσιμα στρέμματα. Τα 200 είναι βιολογικά. Τα υπόλοιπα 200 είναι συμβατικά. Οι κανόνες διαφοροποίησης θα εφαρμοστούν στα 200 συμβατικά στρέμματα (δηλαδή, θα πρέπει να έχει τουλάχιστον δύο καλλιέργειες στα συμβατικά του, και η κύρια συμβατική να μην ξεπερνά το 75% των 200 στρεμμάτων, δηλαδή τα 150 στρέμματα).

Τρόπος Ελέγχου Τήρησης της Διαφοροποίησης

  • Ο έλεγχος για την τήρηση των κανόνων διαφοροποίησης (ποσοστά 75%, 5%, αριθμός καλλιεργειών) πρέπει να γίνεται χειροκίνητα από τον καταχωρητή μετά την ολοκλήρωση της εισαγωγής των καλλιεργειών.
  • Βήματα Ελέγχου (Διευκρινίζεται ότι ο έλεγχος γίνεται χειροκίνητα από τον καταχωρητή και ότι το σύστημα δεν εμφανίζει πλέον αυτόματα σφάλμα γι’ αυτό):
    1. Μεταβείτε στα “Συγκεντρωτικά Στοιχεία” της αίτησης.
    2. Στον πίνακα “Σύνολο δηλωμένων εκτάσεων ανά αγρονομική περιφέρεια”, βρείτε τη συνολική αρόσιμη έκταση (σε εκτάρια, μετατρέψτε σε στρέμματα). Σημείωση: Αν υπάρχουν βιολογικά, αφαιρέστε τα από τη συνολική αρόσιμη για να βρείτε τη συμβατική αρόσιμη στην οποία θα εφαρμοστούν οι κανόνες.
    3. Υπολογίστε τα όρια (75% της (συμβατικής) αρόσιμης, 5% της (συμβατικής) αρόσιμης).
    4. Στον πίνακα “Φυτικό Κεφάλαιο” (επίσης στα Συγκεντρωτικά), δείτε τις συνολικές εκτάσεις ανά (συμβατική) καλλιέργεια.
    5. Ελέγξτε αν η κύρια (συμβατική) καλλιέργεια υπερβαίνει το 75%, αν οι δύο πρώτες (αν >300 στρ. συμβατικά) υπερβαίνουν το 95% (ή εναλλακτικά αν η τρίτη είναι τουλάχιστον 5%), και αν κάθε (συμβατική) καλλιέργεια είναι τουλάχιστον 5%.
    6. Αν διαπιστωθεί μη συμμόρφωση, ενημερώστε τον παραγωγό ώστε να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές στις καλλιέργειες πριν την οριστικοποίηση. Το σύστημα δεν εμφανίζει πλέον αυτόματα σφάλμα για αυτό.